Ben je kleurenblind? Doe hier de test!

Wist je dat 8 tot 10 procent van de mannelijke en amper een halve procent van de vrouwelijke bevolking aan kleurenblindheid lijdt?

Doe hier de test

Om kleurenblindheid te begrijpen, moet eerst kort de werking van het oog uitgelegd worden.

In het netvlies van de ogen zijn er lichtgevoelige cellen aanwezig, namelijk staafjes en kegeltjes. De staafjes werken vooral ‘s nachts, de kegeltjes overdag. De kegels staan in voor de kleurwaarneming.

Er zijn drie verschillende soorten kegeltjes die gevoelig zijn voor de kleuren rood, blauw en groen.

Naargelang die kegeltjes signalen doorgeven aan de hersenen weet je over welke kleur het gaat. Licht wordt dus omgezet in signalen, de hersenen passen deze signalen dan aan zodat groen bijvoorbeeld groen blijft ondanks de verschillende omstandigheden waarin je de kleur groen kan waarnemen. 

&


Bij trichromaten, mensen die kleuren normaal kunnen waarnemen, vindt bovenstaand proces zonder problemen plaats.

Wat loopt er echter mis bij kleurenblinde mensen?

Meestal treedt kleurenblindheid op als een of meer van de drie typen kegeltjes niet goed (anomalie) of helemaal niet (anopie) werken. Kleurenblindheid is dus een gevolg van een verstoorde verwerking van het visuele signaal in de hersenen.

Bij achromatopsie of monochromaat, wat gehele kleurenblindheid betekent, zijn de driekleurwaarnemings-systemen helemaal uitgevallen en is men dus ongevoelig voor alle grondkleuren. Dit komt gelukkig maar heel zelden voor. Mensen met deze aandoening zien de wereld in grijstinten. Ze zien veel minder goed bij daglicht en zijn lichtschuw omdat ze net als nachtdieren alleen met de staafjes kijken.

Dalton -WAT?- isme da? 

Gedeeltelijke kleurenblindheid of daltonisme komt veel vaker voor. Er bestaan verschillende soorten en gradaties in.

Twee algemene categorieën zijn anomale trichromaten en dichromaten.

Het eerste houdt in dat één soort van de kegeltjes minder gevoelig is en dus minder goed waarneembaar zijn. Ze zien perfect kleuren, maar kunnen maar een beperkt deel van het kleurenspectrum of tinten onderscheiden.

Bij dichromaten gaat het nog een stap verder. Hier werkt een hele soort kegeltjes niet meer, ze zijn compleet ongevoelig. In mensentaal: dichromaten kunnen één kleur niet waarnemen. 

Als we dat nu toepassen op de specifieke grondkleuren onderscheiden we aan de ene kant protanomalie (rood storing), deuteranomalie (groen storing) en tritanomalie (blauw storing).

Aan de andere, meer extreme kant, onderscheiden we protanoop (geen rood), deuteranoop (geen groen) en tritanoop (geen blauw).

Deuteranomalie of minder gevoeligheid voor groen, komt het vaakst voor, terwijl tritanomalie of minder gevoeligheid voor blauw het minst aanwezig is onder de mensen.

Kleurenblindheid en het sterke geslacht

Kleurenblindheid is meestal een geslachtsgebonden erfelijke aandoening. Het komt vaker voor bij mannen dan vrouwen omdat de betrokken genen op het X-chromosoom liggen.

In tegenstelling tot mannen hebben vrouwen twee X-chromosomen zodat de recessieve afwijking kleurenblindheid bij vrouwen alleen voorkomt wanneer beide X-chromosomen het afwijkende gen bezitten.

Er bestaan daarnaast ook verworven vormen.

Men kan als gevolg van vergiftigingen door gebruik van bepaalde geneesmiddelen kleurenblind worden, bijvoorbeeld door een zeer hoge dosis chloroquine. Diabetes lopen ook een hoger risico op kleurenblindheid. Een andere minder voorkomende oorzaak is kleurenblindheid door trauma, bijvoorbeeld na een ongeval.

Kleurenblindheid is eigenlijk ook leeftijdsgebonden. Naarmate we ouder worden, zijn de ogen steeds minder in staat om de verschillende tinten van elkaar te onderscheiden. Men wordt dus vanzelf kleurenblind. Aangezien dit effect door het brein gecompenseerd wordt, merken we hier echter weinig van.

Is kleurenblindheid te genezen?

Soms kunnen (gekleurde) brillen of lenzen een hulpmiddel zijn, zoals de O2AMps of Colorlite correctielenzen, maar kleurenblindheid is nooit helemaal te genezen.

Voorlopig toch nog.

Een aantal Amerikaanse genetische wetenschappers van de universiteiten van Washington en Florida zijn er in geslaagd een mogelijk remedie te vinden voor mensen die lijden aan kleurenblindheid. Met een aangepast virus slaagden ze er in het vermogen van lichtgevoelige cellen in het visuele waarnemingscentrum van twee kleurenblinde apen te herstellen. Volgens de wetenschappers werkt de techniek ook op mensen.

kleurenblind

Altijd al willen weten of je kleurenblind bent? Doe dan hier de test!

Kleurenblindheid kan reeds op de jonge leeftijd van 4 jaar achterhaald worden. En dit is noodzakelijk!

Tal van beroepen zoals electricien, scherpschutter, treindienstleider- of bestuurder, piloot of politieagent eisen dat je voor deze test slaagt voordat je de job mag uitoefenen. In sommige landen is slagen zelfs verplicht om een rijbewijs te verkrijgen. 

Er bestaan verschillende soorten kleurentesten om kleurenblindheid en zijn gradaties te ontdekken. De meest gebruikelijke is deze Ishiharatest. 

Kun je de cijfers in onderstaande cirkels maar vaag of niet onderscheiden? Dan lijdt je aan daltonisme en zoek je best een oogarts op voor een specifiekere diagnose. Succes! 

W3Schools